فرهنگ و هنر

معرفی کتاب الارشاد

الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد

نکات برگزیده مطلب
  • كتاب الارشاد از معتبرترین منابع روایى شیعه درباره زندگانى ائمه علیهم‌السلام به‌شمار مى‌‏آید و بسیارى از منابع مهم شیعه كه به زندگانى ائمه علیهم‌السلام پرداخته‌‏اند، این كتاب را مستند خود قرار داده‌‏اند.

نویسنده کتاب حاضر شیخ مفید، ابو عبد الله محمد بن محمد بن نعمان عکبرى بغدادى است (۳۳۶- ۴۱۳ هجرى).

مؤلف این کتاب از چهره‏‌هاى برجسته علما و فقهاى شیعه در قرن چهارم هجرى مى‏‌باشد.

 

موضوع‏

کتاب «الارشاد» تاریخ زندگانى ائمه علیهم‌السلام است که شیخ مفید با توجه به روایاتى که در اختیار داشته، جمع‌آورى نموده است.

شیخ مفید در این کتاب به فضایل اهل بیت علیهم‌السلام و یاران آنان نیز اشاره دارد.

اعتبار کتاب‏

کتاب الارشاد از معتبرترین منابع روایى شیعه درباره زندگانى ائمه علیهم‌السلام به‌شمار مى‌‏آید و بسیارى از منابع مهم شیعه که به زندگانى ائمه علیهم‌السلام پرداخته‌‏اند، این کتاب را مستند خود قرار داده‌‏اند.

این کتاب از مصادر بحار‌الانوار نیز مى‌‏باشد.

ارزش کتاب‏

کتاب الارشاد بهترین کتاب براى دستیابى به منابع اولیه شیعه درباره زندگانى و فضایل ائمه علیهم‌السلام است.

این کتاب از منابع دست اول شیعه در این باره مى‏‌باشد.

معرفی کتاب الارشاد

انگیزه نگارش‏

شیخ مفید این کتاب را به‌درخواست یکى از یاران خود نگاشته‏ است. وى در آغاز کتاب مى‌‏فرماید: «من بنا به‌درخواست شما در این کتاب نام ائمه هدى علیهم‌السلام و تاریخ زندگانى آن‌ها و محل قبر و حرم آن بزرگواران را آورده‌‏ام. همچنین به بخشى از روایات، درباره شأن و مقام آن امامان معصوم علیهم‌السلام نیز اشاره دارم تا عقیده شما به دین از روى آگاهى و شناخت باشد».

شیوه نگارش‏

شیخ مفید در کتاب الارشاد همانند یک کتاب تاریخى عمل نموده و به بیان حوادث تاریخى پرداخته است. علاوه بر آن، این کتاب، یک کتاب عقیدتى نیز به‌شمار مى‌‏آید زیرا در آن به بسیارى از عقائد شیعه اشاره شده است. در ضمن شیخ مفید در این کتاب مانند کتاب‏‌هاى روایى، مطالب را با ذکر سند آورده و این کار ارزش و اعتبار آن را بالا برده است.

نکته دیگر اینکه نیمى از کتاب، اختصاص به زندگانى امیر مؤمنان على علیه‌السلام دارد و این حاکى از اهمیتى است که شیخ مفید براى آن حضرت قائل بوده است.

تاریخ نگارش‏

شیخ مفید کتاب الارشاد را در سال ۴۱۱ هجرى نگاشته است یعنى دو سال قبل از وفات و در اوج شهرت علمى ایشان که این نیز بر ارزش کتاب مى‌‏افزاید.

عناوین‏

در این کتاب بسیارى از موضوعات مهم تاریخ ائمه علیهم‌السلام بیان شده است، مانند:

۱- خبر دادن حضرت على علیه‌السلام از شهادت خود

۲- روایاتى که دلالت بر فضایل آن حضرت علیه‌السلام مى‌کند

۳- قضاوت‏‌هاى آن حضرت‏ علیه‌السلام

۴- سخنان ایشان‏ علیه‌السلام

۵- تاریخ امام حسن علیه‌السلام‏

۶- حرکت امام حسین علیه‌السلام به سوى عراق‏

۷- قیام زید شهید

۸- امام رضا علیه‌السلام و ولایت عهدى‏

۹- ورود امام هادى علیه‌السلام به سامرا

۱۰- سیره امام زمان عجل الله تعالى فرجه‏

و بسیارى از مباحث مهم دیگر.

سخن آقا بزرگ تهرانى‏

آقا بزرگ تهرانى صاحب کتاب ارزشمند «الذریعه إلى تصانیف الشیعه» درباره کتاب «الارشاد» شیخ مفید مى‏‌فرماید: «این کتاب درباره زندگانى دوازده امام علیهم‌السلام مى‏‌باشد. بعد از شیخ مفید هر کس در این باره کتابى نگاشته، این کتاب را مستند خود قرار داده است».

نسخه‏‌هاى خطى‏

۱- نسخه‌‏اى در کتابخانه حضرت آیت الله نجفى مرعشى که تاریخ نگارش آن ۵۶۵ هجرى است. این نسخه با نسخه فضل الله راوندى در سال ۵۶۶ هجرى مقابله شده است.

۲- نسخه‌‏اى در کتابخانه مجلس شوراى اسلامى که تاریخ نگارش آن ۵۷۵ هجرى است. این نسخه، با نسخه مولانا امام ضیاء الدین، مقابله گردیده است.

۳- نسخه‌‏اى در کتابخانه سید حسین شیرازى که تاریخ نگارش آن به قرن هفتم هجرى برمى‏‌گردد.

منبع
گنجینه نور

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا